Nauczyciele » Porady metodyczne » Metodyk radzi
Powiększ tekst:
Powiększ tekstPomniejsz tekst

Szkoły ponadgimnazjalne: PROWADZENIE ZAJĘĆ Z ZAKRESU UDZIELANIA PIERWSZEJ POMOCY PRZEDMEDYCZNEJ - PORADNIK METODYCZNY DLA NAUCZYCIELI

20.03.2011, kategoria Metodyk-Radzi

Szkoły ponadgimnazjalne: PROWADZENIE ZAJĘĆ Z ZAKRESU UDZIELANIA
PIERWSZEJ POMOCY PRZEDMEDYCZNEJ
- PORADNIK METODYCZNY DLA NAUCZYCIELI



Autor: Ewa Odachowska – psycholog, pedagog



    W sierpniu ubiegłego roku opublikowano rozporządzenie Ministra Zdrowia w sprawie przygotowania nauczycieli do prowadzenia zajęć edukacyjnych w zakresie udzielania pierwszej pomocy. Lekcje pierwszej pomocy we wszystkich szkołach - od szkoły podstawowej, poprzez gimnazjalną, aż do liceum – wprowadzono od września 2009 roku w związku z wejściem w życie ustawy o ratownictwie medycznym. Minister określił zakres wiedzy i umiejętności niezbędnych do prowadzenia zajęć edukacyjnych w zakresie udzielania pierwszej pomocy; tryb nabywania wiedzy i umiejętności niezbędnych do prowadzenia zajęć edukacyjnych w zakresie udzielania pierwszej pomocy. Zajęcia mogą prowadzić lekarze i ratownicy medyczni lub nauczyciele po specjalistycznych kursach. Problemem może być jednak sposób nauki oraz zakres tematyczny, który należy dostosować zarówno do wieku dziecka, jak i jego zdolności psychofizycznych.

    Poradnik ten skierowany jest do nauczycieli prowadzących w szkołach zajęcia z zakresu udzielania pierwszej pomocy przedmedycznej, zarówno dla tych najmłodszych, jak i starszej już młodzieży. Zakres tematyczny obejmuje zatem całościową analizę zarówno możliwości intelektualnych, fizycznych i psychicznych dzieci i młodzieży, stanowi również poradnik metodyczny, w jaki sposób i jakimi metodami posługiwać się przy nauce podstawowych zasad udzielania pomocy osobom poszkodowanym. Podręcznik podzielono na rozdziały uwzględniające zarówno wiek dziecka, jak i jego możliwości absorbowania nowych treści.



SZKOŁY PONADGIMNAZJALNE

Możliwości psychofizyczne młodzieży
    Wiek ten jest tym okresem, w którym dokonują się przeobrażenia dziecka w osobę dorosłą. Na przestrzeni stosunkowo krótkiego czasu zachodzą radykalne zmiany fizyczne i psychiczne, które umożliwiają spełnienie zadań właściwych człowiekowi dorosłemu. Proces dorastania jest bardzo skomplikowany. Obejmuje wiele dziedzin osobowości, a rozwój tych dziedzin nie przebiega równolegle. Dziecko dojrzewa pod względem psychologicznym i fizjologicznym. Następuje rozwój umysłowy w zakresie myślenia, przejście od etapu myślenia konkretnego do etapu myślenia abstrakcyjnego. Zwiększa się efektywność uczenia się i zdolność rozwiązywania problemów praktycznych i teoretycznych, rozumienie związków między zjawiskami, lepszej orientacji w otoczeniu
    Wraz z rozwojem podstawowych procesów psychicznych w sferze intelektu, uczuć i woli, kształtują się u młodzieży ważne cechy osobowości tj. zainteresowania, zdolności, charakter, światopogląd, podstawy etyczne i społeczne, rozwija się świadomość i samoocena. Młodzież odkrywa w sobie nowy świat – świat wewnętrznych przeżyć i doznań. Poniżej przedstawiono szczegółowo zjawiska, z jakimi wiąże się okres adolescencji w życiu młodego człowieka. Jest to o tyle istotne, że należy brać te aspekty pod uwagę planując metodyka nauczania:

  • osiąganie nowych i bardziej dojrzałych związków z rówieśnikami obojga płci, związane również z opanowywaniem społecznej roli związanej z płcią
  • akceptowanie swej fizyczności i efektywne korzystanie z własnego ciała
  • osiąganie emocjonalnej niezależności od rodziców i innych dorosłych
  • osiąganie bezpieczeństwa i niezależności ekonomicznej
  • wybór i przygotowywanie się do przyszłego zawodu, określenie tego, co chcę robić w życiu
  • przygotowywanie się małżeństwa i życia rodzinnego
  • rozwijanie się sprawności intelektualnych i pojęć niezbędnych dla kompetencji obywatelskiej
  • pożądanie i osiąganie społecznie odpowiedzialnego zachowania
  • nabycie zbioru wartości oraz systemu etycznego jako przewodnika dla zachowania
  • doświadczanie zobowiązań społecznych, ekonomicznych, etycznych w stosunku do innych, a także odpowiedzialności społecznej czy ekonomicznej
  • akceptowanie siebie i swego rozwoju fizycznego
  • godzenie sprzeczności między osobistym pojęciem zdrowia a obserwowanymi zachowaniami zdrowotnymi innych ludzi
  • uczenie się radzenia sobie ze zdarzeniami życiowymi i problemami
  • rozważanie swych celów życiowych, planów zawodowych oraz nabywanie odpowiednich sprawności, by je zrealizować
  • uczenie się znaczenia czasu dla siebie i innych
  • doświadczanie różnego stopnia ustrukturyzowania i płynności instytucji społecznych oraz związków interpersonalnych.

Nauka udzielania pierwszej pomocy przedmedycznej
    Nauka zasad udzielania pierwszej pomocy przedlekarskiej w tym wieku wiąże się z dużą odpowiedzialnością prowadzącego. Młodzi ludzie wkraczają już w dorosłość, a tematyka takich zajęć może coraz częściej znaleźć zastosowanie w praktyce. Dodatkowo należy wprowadzić również odpowiedzialność za nieudzielenie pomocy poszkodowanemu oraz moralny obowiązek udzielania pomocy potrzebującym.

Zakres tematyczny zajęć
    Zakres tematyczny w tej grupie wiekowej obejmuje podobne zagadnienia, jak w przypadku młodzieży gimnazjalnej, niemniej jednak jest on bardziej rozbudowany. Tematyka może zatem być spójna z zagadnieniami poruszanymi na kursach pierwszej pomocy przedlekarskiej, prowadzonymi dla osób dorosłych. Mając na uwadze wiek uczniów należy, jak wspomniano, zaznaczyć aspekt ustawowego obowiązku udzielania pierwszej pomocy potrzebującym, jak również odpowiedzialność karną wynikającą ze szkody wyrządzonej przez ratownika.

W polskim prawie karnym nie ma przepisu, który dotyczyłby bezpośrednio i wprost odpowiedzialności karnej za zaniechanie udzielenia przez laika świadczenia zdrowotnego, niemniej jednak ewentualna odpowiedzialność w tym względzie opiera się na zasadach ogólnych. Jej podstawę stanowią dwa przepisy Kodeksu Karnego.

Art. 162. KK
§ 1. Kto człowiekowi znajdującemu się w położeniu grożącym bezpośrednim niebezpieczeństwem utraty życia albo ciężkiego uszczerbku na zdrowiu nie udziela pomocy, mogąc jej udzielić bez narażenia siebie lub innej osoby na niebezpieczeństwo utraty życia albo ciężkiego uszczerbku na zdrowiu, podlega karze pozbawienia wolności do lat 3.
§ 2. Nie popełnia przestępstwa, kto nie udziela pomocy, do której jest konieczne poddanie się zabiegowi lekarskiemu albo w warunkach, w których możliwa jest niezwłoczna pomoc ze strony instytucji lub osoby do tego powołanej.
Art. 93. KK
§ 1. Prowadzący pojazd, który uczestnicząc w wypadku drogowym, nie udziela niezwłocznej pomocy ofierze wypadku, podlega karze aresztu albo grzywny.
§ 2. W razie popełnienia wykroczenia, o którym mowa w § 1 orzeka się zakaz prowadzenia pojazdów.

    Poza zagadnieniami dotyczącymi obowiązku udzielania pomocy potrzebującym, w tym wieku należy zapoznać młodzież z aspektami psychologicznymi, jakie mogą mięć miejsce w momencie konieczności udzielenia pomocy. Nie wystarczy wiedzieć, jak udzielić pomocy przedlekarskiej, trzeba przede wszystkim chcieć to zrobić i zareagować tak szybko, jak to możliwe, bowiem w takich sytuacjach, jak pokazują doświadczenia, najważniejszy jest czas. Warto zatem zwrócić uwagę młodzieży na pewne mechanizmy psychologiczne związane z reakcją na konieczność udzielenia pomocy. Takim zjawiskiem jest np. rozproszenie odpowiedzialności.

    Zjawisko w psychologii nazywane również efektem widza, polegające na tym, że wraz ze wzrostem obserwatorów, spada ilość osób niosących pomoc. Działa on w ten sposób, że obserwatorzy zdarzenia, widząc innych obserwatorów, doświadczają rozproszenia odpowiedzialności. Skoro bowiem dookoła jest tyle innych osób, które mogłyby pomóc, to ja nie muszę. Mało tego, skoro nikt inny się nie pali do tego, by ratować damę z opresji, to najwyraźniej nie ma takiej potrzeby – działa tu mechanizm konformizmu (nikt się nie rusza, wszyscy patrzą, to patrzę i ja). Istnieje jednak sposób na to, aby przezwyciężyć ten mechanizm. Wystarczy wybić osoby z ich poczucia braku osobistej odpowiedzialności. Zamiast krzyczeć „pomocy”, lepiej wybrać sobie „ofiarę”, która nam pomoże. Zwrócenie się bezpośrednio do konkretnej osoby – wskazanie na nią palcem, podanie jej opisu (np. pani w niebieskiej kurtce), obarcza tę osobę odpowiedzialnością i znacznie zwiększa szansę na to, że uzyskamy od niej pomoc. Wprawdzie, aby pomoc uzyskać, osoba pomagająca musi mieć jeszcze poczucie, że pomóc umie (jeśli ma poczucie, że nie potrafi, będzie trudno namówić ją do pomocy), w tym przypadku jednak młodzież takie kompetencje będzie posiadać. Warto też wiedzieć, że na chęć pomocy wpływa też to, jaka jest ofiara – najchętniej pomagamy bowiem osobom podobnym do nas i tym, których interpretujemy jako bardziej pokrzywdzone (np. jeśli jesteśmy świadkami wypadku, to chętniej pomożemy lekko rannej ofierze niż ciężko rannemu sprawcy).

    Udzielając pierwszej pomocy osobie poszkodowanej, należy pamiętać również o innych aspektach psychologicznych. Uczniowie powinni wiedzieć, iż wszelkie czynności ratujące powinny być powiązane z udzieleniem pomocy psychologicznej mającej na celu zmniejszenie subiektywnego dyskomfortu ofiary wypadku i zapewnienie mu poczucia bezpieczeństwa. Poniżej przedstawiono zasady działania, jakie należy przekazać młodzieży z tego właśnie punktu widzenia.

Podstawowe zasady działania podczas udzielania pomocy przedlekarskiej:

  1. Rozejrzyj się w sytuacji. Zachowaj spokój i opanowanie. Pamiętaj o zapewnieniu bezpieczeństwa samemu sobie. Pomyśl też, od czego zaczniesz. Nie bój się pomóc. Oceń stan poszkodowanego.
  2. Podejdź do poszkodowanego. Jeśli jest przytomny, powiedz mu, kim jesteś i co się wydarzyło. Powiedz, że będziesz z nim do czasu przyjazdu pogotowia, aby dać mu poczucie bezpieczeństwa.
  3. Zasłoń poszkodowanego przed widzami, spokojnie i stanowczo poproś ich, aby nie przeszkadzali, albo daj im jakieś zadanie. Postaraj się, aby wokół nie utworzyło się zbiegowisko.
  4. Przyjmij pozycję na tej samej wysokości, co poszkodowany – zniż się, uklęknij lub kucnij przy nim. Delikatnie połóż swoją rękę na ramieniu lub na głowie, to działa uspokajająco. Okryj go np. kocem ratunkowym, przy jego braku, np. kurtką czy bluzą.
  5. Przeprowadź czynności ratujące płynnie i sprawnie. Jeśli masz kontakt z poszkodowanym, informuj go o podejmowanych czynnościach i efektach z tym związanych, postaraj się go uspokoić.
  6. Mów tonem spokojnym, postaraj się też go cierpliwie wysłuchać. Nie krytykuj, nie wypowiadaj pesymistycznych opinii. Zapytaj, czy kogoś powiadomić o wypadku.
  7. Jeśli musisz opuścić poszkodowanego poinformuj go o tym i zapewnij, że nie zostanie sam. Poproś kogoś, aby przy nim pozostał.
  8. W przypadku, gdy poszkodowanym jest dziecko, potraktuj je bardziej emocjonalnie. Okryj kocem i bądź blisko. Najważniejszy jest kontakt cielesny. Jeśli jest to możliwe, daj mu maskotkę i zapewnij obecność rodziców lub kogoś bliskiego.
  9. Pamiętaj, że osoby pod wpływem alkoholu, narkotyków lub bezdomni mogą być negatywnie nastawieni do ratujących. Wtedy udzielanie pierwszej pomocy ogranicza się tylko do technicznych czynności ratujących.

Proponowane tematy zajęć
1. Bezpieczeństwo osoby udzielającej pierwszej pomocy, poszkodowanego, miejsca zdarzenia.
2. Ocena stanu poszkodowanego.
3. Zawartość oraz zastosowanie apteczki pierwszej pomocy.
4. Urazy mechaniczne – postępowanie ratunkowe: złamania, zwichnięcia, skręcenia; rany; amputacje.
5. Resuscytacja krążeniowo-oddechowa osoby dorosłej.
6. Wstrząs oraz inne stany nagłe.
7. Utrata przytomności: techniki oceny stanu przytomności; ocena funkcji życiowych; ułożenie osoby oddychającej w pozycji bezpiecznej.
8. Oparzenia: źródła oparzeń; postępowanie ratownicze.
9. Ewakuacja ze strefy zagrożenia.

TEMAT 1: ZANIM ZACZNIESZ RATOWAĆ
CEL OGÓLNY:

  • Poznanie podstawowych zasad udzielania pomocy przedlekarskiej oraz zasad zachowania bezpieczeństwa na miejscu zdarzenia.
CELE OPERACYJNE:

  • Uczeń rozumie konieczność niesienia pomocy osobie poszkodowanej.
  • Wie, co to jest zjawisko rozproszenia odpowiedzialności.
  • Wie, jakie znaczenie ma pierwsza pomoc przedlekarska.
  • Zna pierwsze kroki ratownicze.
  • Potrafi ocenić i zabezpieczyć miejsce zdarzenia.
  • Wie, jak zadbać o bezpieczeństwo swoje i poszkodowanego.
  • Potrafi ocenić stan poszkodowanego.
  • Zna numery telefonów alarmowych.
  • Potrafi wezwać odpowiednią pomoc i przekazać niezbędne informacje o wypadku.

TEMAT 2: ZABURZENIA PODSTAWOWYCH FUNKCJI ORGANIZMU
CEL OGÓLNY:

  • Nabycie wiadomości na temat podstawowych funkcji organizmu oraz umiejętności praktycznej oceny zaburzeń tych funkcji.
CELE OPERACYJNE:

  • Uczeń potrafi ocenić stan poszkodowanego: sprawdzi stan przytomności, oddychania, tętna itd.
  • Potrafi udrożnić drogi oddechowe i wie, jakie mogą być przyczyny ich niedrożności.
  • Wie, kiedy należy ułożyć poszkodowanego w pozycji bocznej ustalonej.
  • Potrafi ułożyć osobę poszkodowaną w pozycji bocznej ustalonej.
  • Wie, jak postępować z poszkodowanym, u którego istnieje podejrzenie złamań czy urazu kręgosłupa.

TEMAT 3: UTRATA PRZYTOMNOŚCI (REANIMACJA KRĄŻENIOWO-ODDECHOWA)
CEL OGÓLNY:

  • Nabycie umiejętności rozpoznania oznak utraty przytomności oraz zasad udzielania pomocy w takim przypadku, nauka sztucznego oddychania.
CELE OPERACYJNE:

  • Uczeń wie, czym jest utrata przytomności.
  • Wie, jakie mogą być objawy i przyczyny utraty przytomności.
  • Potrafi dokonać wstępnej oceny stanu poszkodowanego.
  • Wie, na jakie objawy i przedmioty znajdujące się przy poszkodowanym należy zwrócić szczególną uwagę.
  • Potrafi ocenić stan poszkodowanego: zna różne sposoby sprawdzania oznak życiowych.
  • Wie, jakie są przyczyny zaburzeń oddychania i krążenia.
  • Potrafi ułożyć poszkodowanego w odpowiedniej pozycji przed rozpoczęciem resuscytacji.
  • Potrafi ustalić miejsce ucisku na mostek poszkodowanego.
  • Potrafi ułożyć poszkodowanego w odpowiedniej pozycji przed przystąpieniem do sztucznego oddychania.
  • Potrafi wykonać sztuczne oddychanie metodą usta-usta, usta-nos.
  • Wie, ile oddechów i ucisków należy wykonać w ciągu minuty u dorosłego i dzieci i jakie są różnice.
  • Potrafi wykonać sztuczne oddychanie u osoby, u której istnieje podejrzenie urazu kręgosłupa szyjnego.
  • Wie, co jaki czas należy kontrolować czynności życiowe poszkodowanego.
  • Wie, jakie znaczenie ma ułożenie poszkodowanego w pozycji bocznej ustalonej.







TEMAT 4: KRWOTOKI I RANY
CEL OGÓLNY:

  • Zapoznanie z rodzajami ran, krwotoków i urazów im towarzyszących oraz nabycie umiejętności praktycznych ich opatrywania.
CELE OPERACYJNE:

  • Uczeń zna rodzaje krwotoków i ich konsekwencje.
  • Potrafi tamować krwotoki na kończynach, głowie, tułowiu czy szyi.
  • Zna objawy i sposób postępowania przy krwotokach wewnętrznych.
  • Zna rodzaje ran i potrafi je rozróżnić.
  • Zna zasady postępowania przy różnego rodzaju zranieniach.
  • Zna sposoby opatrywania ran poszczególnych części ciała.
  • Wie, jakiego rodzaju bandaży użyć w poszczególnych przypadkach i co robić w przypadku ich braku.
  • Wie, jakie są objawy i zna sposób postępowania przy wstrząsie pokrwotocznym.
  • Wie, w jakiej pozycji ułożyć poszkodowanego i jak zaopatrzyć ranę do czasu przyjazdu profesjonalnej pomocy.

Przykład 1: otwarta rana brzucha:


Przykład 2: otwarta rana klatki piersiowej:


TEMAT 5: URAZY GŁOWY I KRĘGOSŁUPA
CEL OGÓLNY:

  • Zaznajomienie z tematyką urazów głowy i poszczególnych odcinków kręgosłupa.

CELE OPERACYJNE:

  • Uczeń zna objawy i sposób postępowania przy wstrząśnieniu mózgu.
  • Zna objawy i sposób postępowania przy urazach głowy.
  • Potrafi wykonać opatrunek głowy.
  • Zna objawy urazów poszczególnych odcinków kręgosłupa i sposoby ich sprawdzenia.
  • Zna sposoby postępowania przy urazach kręgosłupa.
  • Zna sposoby ułożenia i potrafi ułożyć poszkodowanego w pozycji odpowiadającej urazom.

TEMAT 6: URAZY KOŚCI I STAWÓW
CEL OGÓLNY:

  • Zapoznanie z rodzajami urazów kości i stawów oraz nabycie umiejętności ich opatrywania.
CELE OPERACYJNE:
  • Uczeń zna rodzaje złamań.
  • Zna objawy i sposoby postępowania przy złamaniach.
  • Potrafi wykonać unieruchomienie złamanej kończyny dolnej i górnej.
  • Potrafi wykonać unieruchomienie w przypadku złamania kości obojczykowej.
  • Wie, jak postępować w przypadku podejrzenia złamania żeber.
  • Wie, przy jakich złamaniach wykonuje się unieruchomienie oraz potrafi je wykonać.
  • Zna rodzaje uszkodzeń stawów i różnice między nimi.
  • Zna objawy i sposoby postępowania przy poszczególnych urazach stawów.
  • Potrafi unieruchomić uszkodzone stawy.
  • Wie, w jaki sposób ułożyć poszkodowanego do czasu przybycia pomocy, w zależności od doznanego urazu.

TEMAT 7: URAZY TERMICZNE I CHEMICZNE
CEL OGÓLNY:

  • Zapoznanie z rodzajami urazów termicznych i chemicznych oraz nabycie umiejętności postępowania w takim przypadku.
CELE OPERACYJNE:

  • Uczeń potrafi wymienić objawy charakterystyczne dla poszczególnych stopni oparzeń wywołanych działaniem wysokiej temperatury.
  • Zna sposoby postępowania przy różnego rodzaju oparzeniach.
  • Wie, jakie występują objawy i jaki jest sposób postępowania przy udarze cieplnym i porażeniu słonecznym.
  • Potrafi zdefiniować objawy towarzyszące poszczególnym okresom wychłodzenia organizmu i zna zasady postępowania w takich przypadkach.
  • Potrafi wymienić objawy towarzyszące poszczególnym stopniom odmrożeń i sposób postępowania.
  • Potrafi bezpiecznie zachować się w miejscu działania prądu i wyładowań atmosferycznych.
  • Potrafi zabezpieczyć miejsce działania prądu i wie, czym należy gasić płonące urządzenia elektryczne (zna zasady przewodnictwa prądu).
  • Potrafi ocenić stan poszkodowanego po porażeniu i podjąć odpowiednie działania.
  • Zna numer telefonu do pogotowia energetycznego.
  • Zna objawy i sposób postępowania przy oparzeniach chemicznych.
  • Potrafi zadbać o bezpieczeństwo swoje i poszkodowanego do czasu przybycia pomocy lekarskiej.

TEMAT 8: CIAŁA OBCE W ORGANIŹMIE
CEL OGÓLNY:

  • Zapoznanie się z zasadami postępowania na wypadek znalezienia się ciała obcego w organizmie osoby potrzebującej pomocy.

CELE OPERACYJNE:
  • Uczeń potrafi zdefiniować pojęcia „zachłyśnięcie” i „zadławienie”.
  • Uczeń wie, jakie niebezpieczeństwo grozi w przypadku zachłyśnięcia lub zadławienia.
  • Zna sposoby postępowania przy usuwaniu ciał obcych z przełyku.
  • Potrafi zademonstrować sposoby postępowania przy udrażnianiu dróg oddechowych u małych dzieci i dorosłych (chwyt Heimlicha).
  • Zna sposoby postępowania przy usuwaniu ciał obcych znajdujących się w skórze, oku, uchu, nosie i przełyku.

TEMAT 9: ZATRUCIA ORGANIZMU
CEL OGÓLNY:

  • Poznanie zasad postępowania w wypadku zatrucia organizmu.
CELE OPERACYJNE:

  • Uczeń zna objawy zatrucia ze strony układu pokarmowego i sposób postępowania w takim przypadku.
  • Zna objawy zatrucia ze strony układu oddechowego i sposób postępowania.
  • Zna objawy zatrucia ze strony układu nerwowego, potrafi je wstępnie ocenić i właściwie zareagować.
  • Wie, jak ocenić objawy zatrucia ujawniające się na skórze i błonach śluzowych i zna sposoby postępowania w takich przypadkach.
  • Zna działanie środków odurzających i niebezpieczeństwa związane z ich zażywaniem.

TEMAT 10: UKĄSZENIA, POGRYZIENIA I UŻĄDLENIA
CEL OGÓLNY:

  • Poznanie sposobów udzielania pierwszej pomocy przedlekarskiej w wypadku ukąszeń, pogryzienia i użądleń.
CELE OPERACYJNE:

  • Uczeń wie, jakiego rodzaju zwierzęta i owady mogą zagrażać człowiekowi.
  • Umie ocenić objawy ukąszeń i użądleń.
  • Zna sposoby postępowania przy użądleniach przez owady (pszczoły, osy, szerszenie itp.).
  • Uczeń zna objawy i sposób postępowania przy ukąszeniu przez żmiję.
  • Zna sposoby postępowania przy ranach zadanych przez zwierzęta.
  • Umie zadbać o bezpieczeństwo swoje i poszkodowanego w przypadkach ukąszeń, użądleń oraz uszkodzeń ciała spowodowanych pogryzieniem przez zwierzęta domowe i dzikie.
  • Wie, w jaki sposób ułożyć poszkodowanego w oczekiwaniu na profesjonalną pomoc.

TEMAT 11: NAGŁE ZASŁABNIĘCIA I WSTRZĄSY
CEL OGÓLNY:

  • Poznanie sposobów postępowania w przypadku nagłego zasłabnięcia i wstrząsu.
CELE OPERACYJNE:

  • Uczeń zna przyczyny i sposoby postępowania przy omdleniach.
  • Potrafi wymienić charakterystyczne objawy i zna sposób postępowania przy napadzie epilepsji.
  • Wie, kiedy należy zastosować sztuczne oddychanie i jak je wykonać.
  • Zna różnice między utratą świadomości a utratą przytomności.
  • Zna objawy ataku serca i wie, jak postępować w takim przypadku.
  • Uczeń zna rodzaje wstrząsów.
  • Uczeń wie, jakiego rodzaju sytuacje mogą wywołać wstrząs.
  • Zna postępowanie przy różnego rodzaju wstrząsach.
  • Wie, jakie znaczenie ma psychologiczne postępowanie przy zapobieganiu wstrząsom.
  • Zna sposób ułożenia poszkodowanego w pozycji przeciwwstrząsowej, wie, kiedy nie należy jej stosować.

TEMAT 12: ZAGROŻENIA ZWIĄZANE Z WODĄ
CEL GŁÓWNY:

  • Zapoznanie z niebezpieczeństwami wynikającymi z niewłaściwego korzystania z akwenów wodnych.
CELE OPERACYJNE:

  • Uczeń zna zasady bezpiecznego korzystania z akwenów wodnych w okresie letnim i zimowym.
  • Wie, jakie niebezpieczeństwa mogą grozić podczas pobytu nad wodą lub na zamarzniętych akwenach.
  • Wie, jakie znaczenie ma umiejętność pływania przy ratowaniu poszkodowanego.
  • Potrafi właściwie zorganizować pomoc i zna zasady zapewniające własne bezpieczeństwo.
  • Zna zasady udzielania pierwszej pomocy w wodzie i po wyciągnięciu na brzeg.

TEMAT 13: WYPADEK DROGOWY
CEL GŁÓWNY:

  • Zapoznanie się ze sposobami udzielania pomocy ofiarom wypadków komunikacyjnych.
CELE OPERACYJNE:

  • Uczeń zna zasady postępowania na wypadek zdarzenia drogowego.
  • Wie, jak zapewnić bezpieczeństwa sobie i uczestnikom wypadku.
  • Wie, jak istotnie jest określenie stanu poszkodowanych, ich ilości i wieku (czy w wypadku uczestniczyły dzieci itp.).
  • Wie, w jaki sposób wydobyć poszkodowanego z auta, zna podstawowe zasady i umie praktycznie zastosować chwyt Rauteka.
  • Zna zasady zdejmowania hełmów ochronnych.





  • Wie, jak zabezpieczyć miejsce zdarzenia.



TEMAT 14: OPIEKA NAD POSZKODOWANYM DO CZASU PRZYBYCIA POMOCY
CEL OGÓLNY:

  • Poznanie zasad opieki nad poszkodowanym do momentu przyjazdu profesjonalnej pomocy lekarskiej.
CELE OPERACYJNE:

  • Uczeń wie, jak zadbać o bezpieczeństwo swoje i osób, którym udziela pomocy.
  • Zna podstawy udzielania pierwszej pomocy przedlekarskiej.
  • Uczeń potrafi zrozumieć wagę aspektów psychologicznych pomocy poszkodowanemu.
  • Zna podstawowe działania mające na celu wsparcie psychiczne poszkodowanego i zapewnienie mu poczucia bezpieczeństwa.
  • Rozumie konieczność prowadzenia resuscytacji do czasu przybycia pomocy medycznej.
  • Wie, w jakiej pozycji ułożyć nieprzytomnego w przypadku przywrócenia tętna i oddechu.
  • Zna pozostałe rodzaje ułożeń i wie, jakie zastosować w jakich sytuacjach (np. pozycja boczna ustalona, ułożenie na wznak, boku, na wznak z wałkiem pod kolanami, ułożenie przeciwwstrząsowe, ułożenie półsiedzące itp.).

TEMAT 15: APTECZKA PIERWSZEJ POMOCY
CEL OGÓLNY:

  • Poznanie podstawowego wyposażenia apteczki domowej i samochodowej oraz znaczenia jej posiadania.
CELE OPERACYJNE:

  • Zna wyposażenie apteczki domowej, samochodowej i torby medyczno-sanitarnej.
  • Wie, co powinno znajdować się w poszczególnych apteczkach.
  • Zna przeznaczenie środków znajdujących się w apteczce.
  • Zna zasady przechowywania środków leczniczych i opatrunkowych.
  • Wie, w jaki sposób posługiwać się kocem ratunkowym.

Przykłady przeprowadzenia lekcji

Temat: Wyciąganie poszkodowanego z samochodu

    Lekcja może być częścią składową tematu dotyczącego pierwszej pomocy przedlekarskiej udzielanej ofiarom wypadków drogowych. Do jej przeprowadzenia niezbędne jest auto, można ją przeprowadzić np. w okolicy parkingu szkolnego, zachowując, oczywiście, wszelkie standardy bezpieczeństwa.
Zagadnienia, które uczniowie powinni znać przed przeprowadzeniem części praktycznej:
W celu wyjęcia poszkodowanego z pojazdu należy:

  • stanąć z tyłu poszkodowanego
  • włożyć ręcę pod jego pachy
  • jedną ręką przytrzymać brodę poszkodowanego
  • lekko naciągnąć wzdłuż osi ciała (nie na boki)
  • położyć jego głowę między swoim barkiem a głową, przez cały czas utrzymując ją w tej ustabilizowanej pozycji
  • drugą ręką chwycić za przedramię
  • w takiej pozycji wyciągamy z samochodu.










    Uwaga! Stopy, szczególnie u kierowcy, mogą być zaklinowane przez pedały hamulca, sprzęgła czy gazu. W takim przypadku w pierwszej kolejności delikatnie odblokowujemy nogi, lekko zginając je w kolanach.

    Po wydobyciu z pojazdu należy kontynuować stabilizację głowy i szyi, jednocześnie udrożniając drogi oddechowe.

    Przed rozpoczęciem wyciągania poszkodowanego należy wyjąć kluczyki ze stacyjki i cały czas monitorować stan pojazdu (np. czy nie wydobywają się z niego płyny, olej napędowy lub benzyna). Przede wszystkim należy dbać o bezpieczeństwo zarówno swoje, jak i poszkodowanych.

Zakończenie
    Niniejsza publikacja jest tylko propozycją prowadzenia zajęć i tematyki podejmowanej podczas lekcji przez nauczyciela. To do Państwa należeć będzie cała praca związana z przygotowaniem młodego pokolenia do właściwego zachowania się w momencie zagrożenia życia i zdrowia. Pomocne będą z całą pewnością aspekty psychologiczne i rozwojowe dzieci i młodzieży przedstawione Państwu w poszczególnych rozdziałach. Mam nadzieję, że ułatwią Państwu zarówno wybór tematyki, jak i dostosowanie do niej zajęć praktycznych.

Zakończenie
    Niniejsza publikacja jest tylko propozycją prowadzenia zajęć i tematyki podejmowanej podczas lekcji przez nauczyciela. To do Państwa należeć będzie cała praca związana z przygotowaniem młodego pokolenia do właściwego zachowania się w momencie zagrożenia życia i zdrowia. Pomocne będą z całą pewnością aspekty psychologiczne i rozwojowe dzieci i młodzieży przedstawione Państwu w poszczególnych rozdziałach. Mam nadzieję, że ułatwią Państwu zarówno wybór tematyki, jak i dostosowanie do niej zajęć praktycznych.




Literatura

  1. Andres J., (2006), Pierwsza pomoc i i resuscytacja krążeniowo-oddechowa. Podręcznik dla studentów, wyd. Polska Rada Resuscytacji.
  2. Bee H. (2004), Psychologia rozwoju człowieka, Poznań.
  3. Brzezińska A. (red.) (2005), Psychologiczne portrety człowieka. Praktyczna psychologia rozwojowa, Gdańsk, GWP.
  4. Buchfelder M., Buchfelder A., (2005), Podręcznik pierwszej pomocy. Warszawa PZWL.
  5. Jan Szumiał, Wypadek drogowy - pierwsza pomoc (Poradnik ratownika), wyd. Grupa Image, Warszawa 2010.
  6. Turner J., Helms D. (1999), Rozwój człowieka. s. 449-453, Warszawa, WSiP.
  7. Wadsworth B. J. (1998), Teoria Piageta. Poznawczy i emocjonalny rozwój dziecka, Warszawa, WSiP.
  8. Wypadek drogowy - pierwsza pomoc (7 plansz), wyd. Grupa Image, Warszawa 2010.


Dodaj komentarz
Kod weryfikujcy
Przepisz kod z obrazka:
Twoje imię(*):
Komentarz(*):
 


Wasze komentarze