Powiększ tekst:
Powiększ tekstPomniejsz tekst

Jak konstruować program ścieżki edukacyjnej

25-09-2008, kategoria Programy

Jak konstruować program ścieżki edukacyjnej

 

Podstawa programowa kształcenia ogólnego dla szkół podstawowych i gimnazjów mówi, że: Nadrzędnym celem działań edukacyjnych szkoły jest wszechstronny rozwój ucznia, a uczniowie kształcą swoje umiejętności wykorzystywania zdobywanej wiedzy tak, aby jak najlepiej przygotować się do pracy w warunkach współczesnego świata. Z drugiej strony, moim zdaniem, brak jest w tym dokumencie jasno określonych zadań, z których jednoznacznie wynikałyby treści dotyczące tak ważnego zagadnienia, jakim jest bezpieczeństwo w ruchu drogowym.

Treści dotyczące wychowania komunikacyjnego zawarte są zarówno w II, jak i w III etapie nauczania (szkoła podstawowa i gimnazjum), w przedmiocie „technika” i w brzmią następująco:

 szkoła podstawowa: Maszyny i instalacje (urządzenia gospodarstwa domowego, rower); bezpieczne, kulturalne i odpowiedzialne postępowanie w środowisku technicznym, w tym bezpieczne poruszanie się w ruchu drogowym pieszego, pasażera i rowerzysty.

Spodziewane w związku z tym osiągnięcia ucznia to: Bezpieczne posługiwanie się narzędziami oraz urządzeniami gospodarstwa domowego; czytanie ze zrozumieniem różnych instrukcji technicznych; eksploatowanie roweru i bezpieczne poruszanie się nim po drogach (zdobywanie karty rowerowej od 10 roku życia).

 gimnazjum: Problemy bezpiecznego wykorzystania wytworów współczesnej techniki; urządzenia techniczne stosowane w środowisku życia ucznia; bezpieczeństwo poruszania się po drogach.

Spodziewane osiągnięcia młodzieży w tym zakresie to: Eksploatacja urządzeń i systemów technicznych związanych z życiem codziennym z uwzględnieniem zasad i reguł bezpieczeństwa, w tym korzystanie z dróg i pojazdów.

Mając na uwadze stale utrzymującą się bardzo wysoką liczbę wypadków i kolizji drogowych oraz tragiczny udział dzieci i młodzieży w tych zdarzeniach uważam, że zagadnieniom dotyczącym wychowania komunikacyjnego należy poświęcić dużo więcej czasu i uwagi. Koniecznością stała się dobra edukacja zarówno dzieci, młodzieży, jak i dorosłych związana z bezpieczeństwem na drodze. Rola szkoły w tym zakresie pozostaje niezastąpiona, daje szerokie możliwości wprowadzania ucznia w kontakty społeczne, rozwijania jego wiedzy, umiejętności i zachowań związanych z właściwą postawą jako uczestnika ruchu drogowego. Wychowanie i kształcenie w tym zakresie powinno stanowić całościowy proces edukacyjny szkoły, w związku z tym zachęcam do opracowania ścieżki edukacyjnej poświęconej tym zagadnieniom

 

Podstaw programowa w następujący sposób definiuje ścieżkę edukacyjną: Ścieżka edukacyjna - należy przez to rozumieć zestaw treści i umiejętności o istotnym znaczeniu poznawczym i wychowawczym, których realizacja może odbywać się w ramach:

  • nauczania przedmiotów
  • w postaci odrębnych zajęć.

Jak widać, taka definicja daje nauczycielowi bardzo dużą swobodę w wyborze formy realizacji programu ścieżki.

Przygotowane przeze mnie opracowanie to ogólne informacje, jak krok po kroku skonstruować ścieżkę dydaktyczną. Oczywiście, podane wskazówki należy uzupełnić odpowiednimi treściami związanymi z wychowaniem komunikacyjnym.

 

Co powinno być zawarte w programie ścieżki?

1.     Wstęp.

2.     Spis treści.

3.     Podstawa programowa.

4.     Cele edukacji.

5.     Zadania szkoły.

6.     Treści (tematyka i sposoby realizacji).

7.     Osiągnięcia uczniów.

8.     Procedury osiągania celów.

9.     Kontrola i ocena osiągnięć uczniów.

10.            Ewaluacja końcowa.

11.            Przykładowe scenariusze zajęć.

12.            Wykaz wykorzystanych materiałów.

 

Co powinien zawierać  „Wstęp”

Wstęp to nic innego, jak próba odpowiedzi na pytania:

        Dlaczego podjęliśmy się tego zadania?

        Co zawiera?

        Jakich się spodziewamy efektów? (ewaluacja)

        Sposób realizacji.

        Inne, ważne z punktu widzenia autora informacje.

 

Podstawa programowa

1.  Pełne brzmienie dokumentu  np.:

     - PODSTAWA PROGRAMOWA

     - Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z 15 lutego 1999 r. w sprawie  podstawy programowej kształcenia ogólnego (Dz. U. nr 14, poz. 129), I ETAP EDUKACYJNY, klasy I – III KSZTAŁCENIE ZINTEGROWANE.

2. Cele edukacyjne.

3. Zadania szkoły.

4. Treści nauczania.

 

Jakie treści powinniśmy uwzględnić w redagowaniu „Celów   edukacyjnych”

Cele ogólne, np.:

        zdobycie wiedzy i umiejętności na temat bezpiecznego poruszania się po drogach jako pieszy, rowerzysta/motorowerzysta

        przygotowanie do zdobycia karty rowerowej/motorowerowej

        zapoznanie z podstawowymi przepisami ruchu drogowego

        kształtowanie postawy świadomego uczestnika ruchu drogowego.

 

Cele kierunkowe/szczegółowe to próba rozwinięcia zdań rozpoczynających się od następujących słów:

        Budzenie ……

        Rozwijanie ……

        Zdobycie wiedzy …..

        Wykształcenie……

        Uświadomienie ……

        Wdrażanie ….

        Kształtowanie ……

        Poznanie ………..

        itp.

 

Zadania szkoły w tym zakresie dotyczą miedzy innymi następujących treści:

        wyposażenie uczniów w wiadomości, umiejętności i nawyki niezbędne do właściwego, bezpiecznego zachowania się na drogach

        umożliwienie uczniom korzystania z różnych źródeł informacji

        kształtowanie właściwych postaw wobec obowiązujących przepisów

        umożliwienie uczniom zdania egzaminu na kartę rowerową/motorowerową.

 

Jak opracować „Treści, tematykę i sposoby realizacji”

Jest kilka możliwości (rozwiązań), które autor może wybrać w zależności od własnych preferencji. Są to na przykład:

  1. Szczegółowy wykaz tematów dla poszczególnych klas z uwzględnieniem sposobów realizacji, ujęty w ramce.
  2. Szczegółowy wykaz tematów dla poszczególnych klas wypisanych kolejno w punktach.
  3. Wykaz tematów-standardów przyjętych do realizacji bez podziału na klasy.
  4. Inne propozycje, zgodnie z założeniami autora.

 

Jak sprecyzować „Osiągnięcia ucznia” – uzupełnić zdania, zaczynając na przykład od podanych określeń:

Uczeń :

        świadomie unika zagrożeń

        potrafi reagować odpowiednio do sytuacji

        we właściwy sposób udziela pierwszej pomocy przedlekarskiej

        zna …..

        rozumie …..

        rozpoznaje ……

        dostrzega ……..

        wskazuje …….

        potrafi ……

        dba …..

        potrafi ……

        umie …..

        inne.

 

Procedury osiągania celów to - sposób docierania do celów, które chcemy osiągnąć w procesie nauczania. W doborze warto uwzględnić:

        wiedzę i doświadczenie uczniów

        stopień trudności  treści, które chcemy im przekazać

        poziom i liczebność zespołu klasowego

        zasoby i możliwości szkoły

        pomysłowość i inwencję nauczyciela prowadzącego

        inne sposoby, które są ważne zdaniem autora ścieżki.

 

Przykładowe metody pracy, które możemy uwzględnić w naszym opracowaniu to:

        zajęcia praktyczne

        ćwiczenia w terenie

        gry dydaktyczne

        prezentacje

        praca z komputerem i internetem

        spotkania z policjantem, pielęgniarką

        obserwacja

        wycieczki

        oglądanie filmów

        wykonywanie prac plastycznych

        zabawy dramowe

        praca z tekstem

        testy

        inne.

 

Kontrola i ocena osiągnięć ucznia zależy od etapu edukacji i może być następująca:

  1. Oddziały przedszkolne i klasy I-III – ocena jest bieżąca i ma charakter opisowy, poza tym pochwały, dyplomy, nagrody rzeczowe, inne.
  2. Klasy IV-VI i gimnazja – oceny wg obowiązującej skali ocen, pochwały, dyplomy, nagrody rzeczowe itp.  

 

Ewaluacja końcowa, czyli spodziewane efekty i wytwory działania, opinie, itp.:

        zdanie „egzaminu” teoretycznego i praktycznego na kartę rowerową/motorowerową

        sprawne i bezbłędne rozwiązywanie testów samokontrolnych

        wystawy prac wykonanych przez uczniów

        wypowiedzi i oceny uczniów po przebiegu zajęć

        ocena nauczyciela przeprowadzającego sprawdzian

        inne.

 

Dodatkowe materiały

1. Wykaz wykorzystanych materiałów – literatura/bibliografia.

2. Przykładowe scenariusze zajęć, np. po jednym do każdej klasy.

 

Informacje dodatkowe:

        Każdy program powinien zawierać „opinię” dwóch nauczycieli mianowanych, uczących tego samego lub zbliżonego przedmiotu.

 

        Każdy program, aby mógł być realizowany w szkole, musi być zatwierdzony na radzie pedagogicznej. Powinien być wpisany do „Szkolnego zestawu programów” i posiadać własny numer.

 

        Jeśli ścieżka jest realizowana w wybranej klasie, wpisujemy to do dziennika  w wykazie programów.

 

Opracowała Urszula Kukiełczyńska

Szkoła Podstawowa Nr 7 we Włocławku



Dodaj komentarz
Kod weryfikujcy
Przepisz kod z obrazka:
Twoje imię(*):
Komentarz(*):
 


Wasze komentarze