Nauczyciele » Porady metodyczne » Metodyk radzi
Powiększ tekst:
Powiększ tekstPomniejsz tekst

Metoda PROJEKTU jako metoda aktywizująca, wykorzystywana na zajęciach z wychowania komunikacyjnego

25-09-2008, kategoria Metodyk-Radzi

Metoda PROJEKTU jako metoda aktywizująca, wykorzystywana na zajęciach z wychowania komunikacyjnego

 

Współczesne metody pracy z uczniem

 

Współczesna szkoła wymaga od nauczyciela zróżnicowanych form pracy na lekcji i skupienia uwagi ucznia na treściach przekazywanych podczas zajęć. Nauczyciel musi zmienić swoją pozycję z wykładowcy w obserwatora i koordynatora uczniowskich poczynań.

Zadaniem nauczyciela jest wyposażenie uczniów w podstawowe umiejętności radzenia sobie ze zmieniającą się rzeczywistością. W szkole przyjaznej dla ucznia nauczyciel jest osobą wspierającą aktywność edukacyjną uczniów. Występuje on w roli osoby organizującej proces uczenia się, rozpoznającej i badającej potrzeby i oczekiwania uczniów. Pełnienie takiej roli ułatwi nauczycielowi stosowanie metod aktywizujących.

 

Według W. Okonia metoda to:

 „systematycznie stosowany sposób pracy nauczyciela z uczniami, umożliwiający uczniom opanowanie wiedzy, wraz z umiejętnościami posługiwania się nią w praktyce, jak również rozwijanie zdolności, umiejętności, zainteresowań umysłowych”

 

O wartości danej metody decyduje stopień aktywności uczniów oraz ich samodzielności, charakter czynności nauczyciela i uczniów oraz wykorzystanie środków dydaktycznych.

Każda z metod może być realizowana jako aktywizująca, bądź nie, a wszystko zależy od zachowania nauczyciela, który może określone reakcje u ucznia wyzwolić lub zablokować.

 

Zalety metod aktywizujących

 

Metody aktywizujące, wykorzystywane podczas pracy z uczniem:

        rozbudzają w uczniach zainteresowanie przedmiotem

        dają możliwość, dyskretnego zorientowania się w zakresie wiedzy na określony temat

        pomagają łączyć zdania i fakty w związki przyczynowo-skutkowe

        przyczyniają się do stopniowego nabywania umiejętności wyciągania logicznych wniosków

        rozwijają myślenie krytyczne i analityczne.

 

Metody aktywizujące

 

Metody aktywizujące stanowią określony sposób współdziałania grupy i osoby prowadzącej. Umożliwiają aktywne uczenie się, zarówno przez działanie, jak i przeżywanie.

 

Rodzaje metod aktywizujących:

  • metody problemowe
  • metody ekspresji i impresji
  • metody graficznego zapisu.

 

Metody problemowe

Jakie dają korzyści?

  • Rozwijają umiejętność krytycznego myślenia.

Na czym polegają?

  • Przedstawiają uczniom sytuacje problemowe.
  • Organizują proces poznawczy.

Pomoce potrzebne do ich zrealizowania:

  • filmy dydaktyczne
  • fotografie
  • rysunki
  • internet
  • dane liczbowe.

Przykładowe metody problemowe:

  • burza mózgów
  • obserwacja
  • dyskusja panelowa
  • metoda problemowa
  • studium przypadku.

 

Metody ekspresji i impresji

Metody ekspresji i impresji nastawione są na:

  • emocje i przeżycia.

Jakie są ich rezultaty?

  • Powodują wzrost zaangażowania emocjonalnego uczniów.

Stanowią efekt:

  • doznań i przeżyć związanych z wykonywaniem określonych zadań.

Przykładowe metody ekspresji i impresji:

  • gra symulacyjna
  •  mapa mózgu
  • metoda laboratoryjna
  • metoda projektu.

 

Metody graficznego zapisu

Przyczyniają się do:

  • samodzielnego podejmowania decyzji.

Jak ujmuje się proces myślenia?

  • Etapy podejmowania decyzji i cały przebieg procesu myślenia (na różnych szczeblach, w określonych sytuacjach) przedstawia się na rysunku.

Przykładowe metody graficznego zapisu:

  • drzewko decyzyjne
  • plakat
  • mapa mentalna
  • mapa skojarzeń

 

Szczegółowe omówienie wybranych metod

 

Burza mózgów

Jest to najprostsza metoda aktywizująca. Jej istotą jest zgromadzenie w krótkim czasie dużej ilości pomysłów na rozwiązanie jakiegoś problemu. Prowadzący udziela głosu zgłaszającym pomysły rozwiązań i zapisuje je na tablicy. Po wyczerpaniu pomysłów następuje dyskusja i wybór najlepszego rozwiązania. Przy większej liczbie uczniów, nie wszyscy mają szansę podania choćby jednego pomysłu. Lepsze efekty uzyskuje się, gdy uczniowie pracują w 4-5 osobowych grupach.

Burzę mózgów stosujemy:

        jako rozgrzewkę umysłową

        dla ustalenia zakresu posiadanej wiedzy

        dla utrwalenia wcześniej zdobytej wiedzy

        dla znalezienia najlepszego rozwiązania jakiegoś problemu.

Zastosowanie burzy mózgów pozwala na włączenie wszystkich uczniów do pracy, na szybkie zgromadzenie dużej ilości pomysłów, sprawdzenie posiadanej wiedzy oraz na naukę zwięzłego, precyzyjnego wyrażania myśli.

 

Mapa pojęciowa

To metoda wizualnego przedstawienia problemu z wykorzystaniem schematów, rysunków, haseł, symboli.

Celem stosowania tej metody jest systematyzowanie świeżo zdobytej wiedzy lub wizualizacja posiadanych wiadomości. Ponadto w trakcie pracy tą metodą uczniowie doskonalą zarówno umiejętności techniczne: czytanie, pisanie, rysowanie, jak i umiejętności umysłowe: planowanie, klasyfikowanie, uogólnianie. Muszą również współdziałać ze sobą, dyskutować, przekonywać o swoich racjach.

Mapa pojęciowa jest dla uczniów bardzo atrakcyjna, ale przynosi wiele korzyści:

        uczy samodzielnego zdobywania wiedzy

        uczy posługiwania się poznanymi pojęciami

        daje okazję doskonalenia czytania ze zrozumieniem

        ułatwia zapamiętanie poznanych faktów poprzez poszukiwanie

        uczy uważnego słuchania

        uczy oceny i samooceny

        stwarza możliwości współpracy

        uczy zadawania pytań i udzielania odpowiedzi.

 

Drama

Metoda ta polega na wczuwaniu się w rolę, na improwizacji angażującej ruch i gest, mowę, myśli i uczucia. Dostarcza bezpośredniego doświadczenia, przekraczającego zakres zwykłej informacji, wzbogacającego wyobraźnię i poruszającego emocje tak samo, jak umysł.

Istotą dramy jest konflikt wzięty z życia, z literatury lub po prostu wymyślony. Umożliwia ona przeżycie określonych problemów, poszukiwanie własnych rozwiązań i dokonywanie wyborów. Przyspiesza to emocjonalne, intelektualne i społeczne dojrzewanie uczniów. Drama uczy samowiedzy, rozumienia siebie i innych na poziomie emocji i uczuć.

Znaczenie dramy:

        jest doskonałym ćwiczeniem językowym

        rozwija myślenie i wyobraźnię

        pozwala głębiej zrozumieć przeżycia i zachowania innych ludzi, postaci literackich

        uczy komunikacji

        uatrakcyjnia edukację szkolną.

 

Metaplan

Metoda metaplanu jest w Polsce mało znanym sposobem prowadzenia dyskusji dydaktycznej. Można tą metodą pracować z całą klasą, ale lepsze efekty uzyskuje się w zespołach 5-6 osobowych. Jej istota sprowadza się do tworzenia podczas rozmowy o problemie plakatu, który nosi nazwę metaplanu.

Zalety pracy metodą metaplanu:

        nie ma potrzeby prowadzenia notatek

        oddziaływanie wizualne daje większą możliwość skoncentrowania się na celu dyskusji

        następuje wyzwolenie działań twórczych oraz powszechnej aktywności

        wypowie się każdy, nawet najbardziej nieśmiały uczeń

        końcowy wynik jest wypadkową kreatywnych działań całego zespołu.

 

Metoda projektu

Metoda projektów skutecznie rozwija twórcze myślenie. Polega na wykonywaniu przez uczniów zadań obejmujących większą partię materiału poprzez samodzielne poszukiwania, pod dyskretną opieką nauczyciela.

Metoda ta charakteryzuje się tym, że:

        ma określone cele i metody pracy

        ma określone terminy realizacji całości i poszczególnych etapów

        uczniowie realizują zadania w grupach, rzadko indywidualnie.

Uczniowie, w trakcie pracy nad projektem, uczą się pracy z różnymi źródłami wiedzy, współdziałania w grupie, planowania pracy i odpowiedzialności.

 

Schemat opracowania zajęć metodą projektu:

 

  1. Temat projektu.
  2. Cel nadrzędny.
  3. Cele szczegółowe.
  4. Zaangażowane edukacje.
  5. Form realizacji.
  6. Odpowiedzialni.
  7. Instrukcja dla uczniów (poszczególne klasy).
  8. Kryteria oceny projektu.
  9. Realizacja – przebieg zajęć.

 

Przykładowy proponowany schemat

opracowania zajęć metodą projektu

 

TEMAT PROJEKTU

_______________________________________________________

 

AUTORZY:

________________________            _________________________

________________________            _________________________

________________________            _________________________

 

CEL GŁÓWNY PROJEKTU

(Zawsze można zaproponować następujące - Podsumowanie wiedzy. Prezentacja umiejętności).

_________________________________________________________

_________________________________________________________

 

CELE SZCZEGÓŁOWE:

Uczeń:

        Zna _____________________________________________

        Dostrzega ________________________________________

        Umie ____________________________________________

        Kojarzy __________________________________________

        Potrafi ___________________________________________

        Kształtuje_________________________________________

        Rozwija __________________________________________

        Zna _____________________________________________

        Rozumie __________________________________________

        _________________________________________________

        _________________________________________________

        _________________________________________________

        Aktywnie uczestniczy w projekcie

        Potrafi korzystać z różnych źródeł informacji

        Prezentuje zdobytą wiedzę

        Umie poprawnie zachować się podczas spotkania

ZAANGAŻOWANE EDUKACJE  (przedmioty)

        ______________________________

        ______________________________

        ______________________________

        ______________________________

FORMA REALIZACJI:

        __________________     – _______________________

        __________________     – _______________________

        __________________     – _______________________

 

REALIZATORZY:

        uczniowie klas _______________

        kółka ______________________

        zespół ______________________

        ____________________________

 

TERMIN REALIZACJI: 

            ___________________________________________________

 

ODPOWIEDZIALNI

        autor projektu,

        opiekunowie kółek zainteresowań,

        opiekun samorządu uczniowskiego

        wychowawcy klas,

        _____________________________

        _____________________________

 

INSTRUKCJA DO PROJEKTU:

(wykonają, przygotują, opracują, zgromadzą, dokonają, wykorzystają, odbędą)

 

Klas__    _______

·         _____________________________________________________ 

·         _____________________________________________________

·         _____________________________________________________

·         _____________________________________________________

 

Klas__    _______

  • ____________________________________________________
  • ____________________________________________________
  • ____________________________________________________
  • ____________________________________________________

 

Klas__   _______

  • ____________________________________________________
  • ____________________________________________________
  • ____________________________________________________
  • ____________________________________________________

 

REALIZACJA PROJEKTU (FINAŁ):

 Przebieg

  1. Gromadzenie materiałów.
  2. Selekcja i dobór właściwych materiałów.
  3. Wykonanie zadań.
  4. Podsumowanie wykonanych zadań.
  5. Wystawki prac.
  6. Praca koła.
  7. Apel podsumowujący – prezentacja umiejętności.
  8. Część artystyczna.
  9. Wręczenie dyplomów i nagród.

 
________________________________________________________

________________________________________________________

________________________________________________________

________________________________________________________

________________________________________________________
___________________________
_____________________________
___________________
_____________________________________

________________________________________________________

________________________________________________________

________________________________________________________ ________________________________________________________ ________________________________________________________

________________________________________________________

________________________________________________________

________________________________________________________

 

 

OCENA PROJEKTU:

 

        Ustalenie kryteriów do poszczególnych zadań.

        Ocenie podlega między innymi:

-          sposób realizacji pomysłu

-          wkład pracy włożony w wykonanie

-          staranność i estetyka wykonanych prac

-          wrażenie estetyczne

-          organizacja zadań

-          terminowość wykonania poszczególnych zadań

-          oryginalność prac (własne pomysły)

-          poziom twórczości artystycznej

-          samoocena.

 ________________________________________________________

________________________________________________________

________________________________________________________

_______________________________________________________

________________________________________________________

 

Uwagi

________________________________________________________

________________________________________________________

________________________________________________________

 

Przykładowy scenariusz opracowany metodą projektu

 

TEMAT PROJEKTU: Jestem uczestnikiem ruchu drogowego

 

Cel główny (nadrzędny) projektu:

·         Wyposażenie dziecka w wiadomości, umiejętności, które pozwolą mu czuć się bezpiecznie na drodze i być bezpiecznym uczestnikiem w ruchu drogowym.

·         Integracja społeczności uczniowskiej.

 

Cele szczegółowe:

Uczeń:

  • Zna podstawowe przepisy dotyczące pieszego.
  • Dostrzega bezpieczne i niebezpieczne sytuacje na drodze.
  • Umie zachować się na ulicy jako pieszy, na przystanku, w autobusie                i w pobliżu jezdni.
  • Kojarzy skutki niewłaściwego zachowania się na drodze.
  • Potrafi dbać o własne bezpieczeństwo.
  • Kształtuje umiejętności radzenia sobie w sytuacjach trudnych i niebezpiecznych.
  • Rozwija umiejętności dbania o własne zdrowie i bezpieczeństwo innych.
  • Zna numery telefonów alarmowych – policja, pogotowie, straż.
  • Rozumie konieczność unikania zabawy w pobliżu jezdni.
  • Potrafi odpowiednio reagować, gdy jest obserwatorem wypadku drogowego (powiadomienie dorosłych, telefon alarmowy).
  • Aktywnie uczestniczy w projekcie.
  • Potrafi korzystać z różnych źródeł informacji.
  • Prezentuje zdobytą wiedzę.
  • Umie poprawnie zachować się w czasie spotkania nt. bezpieczeństwa na drodze.

 

Zaangażowane edukacje:

  • polonistyczna
  • muzyczna
  • teatralna
  • plastyczna
  • wychowanie komunikacyjne.

 

Formy realizacji:

·         wycieczka do WORD-u

  • zajęcia z bezpieczeństwa ruchu drogowego
  • inscenizacja
  • spotkanie z policjantem

·         konkursy

Ø      wiedzy

Ø      plastyczny

  • ćwiczenia praktyczne

 

Realizatorzy:

·         dzieci z grupy 0

·         uczniowie z klas III-VI uczęszczający do świetlicy szkolnej.

 

Odpowiedzialni:

·         autorzy projektu

·         wychowawcy klas 0

·         wychowawcy klas I-IV.

 

Zadania dla uczniów:

Klasy 0

        Odbędą wycieczkę do WORD-u.

        Zgromadzą wiedzę z wycieczki do WORD-u i z zajęć w terenie.

        Pokolorują przygotowane ilustrację dotyczące brd.

        Zorganizują wystawkę prac.

        Poznają i nauczą się piosenki (tematycznie związanej z bezpieczeństwem na drodze), np. O przechodzeniu przez ulicę, Indiańskim krokiem, Będę kierowcą itp.

 

Klasy I-II

        Odbędą wycieczkę  do WORD-u.

        Zgromadzą wiedzę z wycieczki do WORD-u i z zajęć w terenie.

        Poznają i nauczą się piosenki tematycznie związanej z bezpieczeństwem na drodze.

        Wykonają i przygotują dekorację sali gimnastycznej o tematyce Bezpieczeństwo w ruchu drogowym, potrzebną na spotkania z policjantem.

        Wykorzystają w praktyce wiedzę zdobytą w trakcie zajęć klas.

        Przygotują się do quizu - klasa I.

        Przygotują w domu prace plastyczne nt. Jestem bezpieczny na drodze - klasa II.

 

Klasy III

        Odbędą wycieczkę  do WORD-u

        Zgromadzą wiedzę z wycieczki do WORD-u i z zajęć w terenie.

        Wykorzystają w praktyce wiedzę zdobytą w trakcie zajęć.

        Przygotują dramę na temat: Bezpieczeństwo w ruchu drogowym.

        Opracują pytania do quizu.

        Przygotują pytania na spotkanie z policjantem.

 

Formy realizacji:

1.     Poniedziałek – wycieczka do WORD-u:

        spotkanie z instruktorem Bezpieczeństwa Ruchu Drogowego

        zajęcia z wychowania komunikacyjnego poprowadzone przez instruktora BRD.

 

2.     Wtorek – zajęcia w szkole/przedszkolu:

        nauka piosenek związanych z  bezpieczeństwie ruchu drogowego

        rozmowa nt. bezpiecznego zachowania na drodze; podstawowe znaki drogowe, rodzaje przejść przez jezdnię, ćwiczenia praktyczne - przechodzenie przez jezdnię itp.

 

3.      Środa – zajęcia w terenie:

        wycieczka w najbliższą okolice - rozpoznawanie i omawianie podstawowych znaków drogowych

        ćwiczenia praktyczne – prawidłowego przechodzenia przez jezdnię, właściwe zachowanie na ulicy i na przystanku

        ogłoszenie dla klas II konkursu plastycznego do wykonania w domu nt. Jestem bezpieczny na drodze (technika dowolna, format pracy: A4).

 

4.     Czwartek – przygotowanie prezentacji na temat: Bezpieczeństwo w ruchu drogowym:

        oglądanie filmów dotyczących BRD

        przygotowanie przez klasy III dramy - scenek:

·         „Wypadek” - niewłaściwe zachowanie oraz właściwe zachowanie uczestnika wypadku ruchu drogowym

·         „Pieszy” - prawidłowe i nieprawidłowe zachowanie w ruchu drogowym

·         „Rowerzysta” - prawidłowe i nieprawidłowe zachowanie w ruchu drogowym

·         „Na przystanku” – właściwe i niepoprawne zachowanie na przystanku

        przygotowanie przez uczniów z klas III pytań do quizu

        przygotowanie pytań na spotkanie z policjantem.

 

5.     Piątek - podsumowanie projektu (sala gimnastyczna):

        spotkanie z policjantem – rozmowa kierowana, pytania do gościa

        prezentacja piosenek przez grupę 0

        quiz przygotowany przez klasę III dla dzieci z klas I

        prezentacja piosenki przez klasę I

        przedstawienie – drama klasy III „Wypadek”, „Pieszy”, „Rowerzysta”, „Na przystanku”

        prezentacja piosenki przez klasę II

        finał konkursu plastycznego klas II – Jestem bezpieczny na drodze

        wręczenie przez zaproszonego gościa  nagród i dyplomów wszystkim uczestnikom

        podsumowanie projektu.

 

OCENA ODBYWA SIĘ W TRAKCIE REALIZACJI PROJEKTU

Oceniamy:

·         Przygotowanie i zaangażowanie w wykonywanie zadań.

·         Sposób realizacji:

        organizacja

        pomysł

        samodzielność.

 

Opracowała Urszula Kukiełczyńska

Szkoła Podstawowa Nr 7 we Włocławku

 



Dodaj komentarz
Kod weryfikujcy
Przepisz kod z obrazka:
Twoje imię(*):
Komentarz(*):
 


Wasze komentarze